Cách viết IELTS Writing Task 1 Process mới nhất 2026
12 phút đọc
Để viết tốt IELTS Writing Task 1 dạng Process, bạn cần mô tả đủ các bước của sơ đồ theo đúng thứ tự và có một overview nói quy trình gồm bao nhiêu giai đoạn, bắt đầu ở đâu, kết thúc ở đâu. Với quy trình sản xuất, phần lớn câu của bạn ở thể bị động. Với vòng đời tự nhiên, phần lớn câu ở thể chủ động.
Trong bài này, mình hướng dẫn cách đọc sơ đồ, cách chia bốn đoạn và cách viết từng đoạn với một đề về sản xuất trà đen. Cuối bài có một bài mẫu tham khảo, nhắm band 7+.
Dạng Process hỏi gì và người chấm cần thấy gì?
Đề Process cho bạn một sơ đồ (diagram) gồm nhiều hình nhỏ nối với nhau bằng mũi tên. Mỗi hình là một bước, thường kèm một nhãn ngắn như rolling hoặc drying. Câu lệnh vẫn giống các dạng khác: Summarise the information by selecting and reporting the main features, and make comparisons where relevant. Sơ đồ không có số liệu, nên "main features" ở đây là các giai đoạn và trình tự giữa chúng.
Bài của bạn được chấm theo bốn tiêu chí. Với dạng Process, mỗi tiêu chí có một điểm cần chú ý riêng.
| Tiêu chí | Người chấm tìm gì ở bài Process |
|---|---|
| Task Achievement | Có overview rõ về các giai đoạn, mô tả đủ các bước, không thêm thông tin ngoài sơ đồ |
| Coherence and Cohesion | Trình tự dễ theo dõi, chia đoạn hợp lý, từ nối không lặp lại một cách máy móc |
| Lexical Resource | Động từ chỉ thao tác chính xác, biết đổi nhãn danh từ trên sơ đồ thành động từ |
| Grammatical Range and Accuracy | Câu bị động đúng dạng, có câu phức với mệnh đề thời gian |
Về Task Achievement, bảng mô tả band công khai của IELTS (bản cập nhật tháng 5/2023) ghi ở band 7 rằng bài viết presents a clear overview. Sơ đồ Process không có xu hướng hay số liệu, nên overview của dạng này nói về các giai đoạn. Vì vậy một bài Process chỉ liệt kê từng bước mà không có overview sẽ khó đạt mức này.
Quy trình sản xuất và vòng đời tự nhiên khác nhau thế nào?
Sơ đồ Process thường thuộc một trong hai loại. Bạn nên xác định loại sơ đồ trước khi viết, vì nó quyết định thể của động từ trong gần như cả bài.
| Quy trình sản xuất | Vòng đời tự nhiên | |
|---|---|---|
| Ví dụ | Làm trà, làm gạch, tái chế giấy | Vòng đời của ếch, vòng tuần hoàn của nước |
| Ai thực hiện | Con người và máy móc, thường không được nêu tên | Bản thân con vật, cái cây hoặc hiện tượng |
| Thể của động từ | Chủ yếu bị động: the leaves are picked | Chủ yếu chủ động: the eggs hatch |
| Hình dạng sơ đồ | Thường đi thẳng từ nguyên liệu tới sản phẩm | Thường khép thành vòng |
| Overview nói gì | Số giai đoạn, nguyên liệu ban đầu và sản phẩm cuối | Số giai đoạn và việc vòng đời lặp lại |
Trong một quy trình sản xuất vẫn có bước sự vật tự thay đổi, ví dụ lá trà chuyển từ màu xanh sang màu nâu, và bạn viết bước đó ở thể chủ động. Cách kiểm tra đơn giản là tự hỏi chủ ngữ của câu tự làm việc đó hay bị tác động. Nếu chủ ngữ bị tác động thì bạn dùng bị động.
Đọc sơ đồ thế nào trong hai phút đầu?
Mình khuyên bạn dành khoảng hai phút để đọc sơ đồ trước khi viết câu đầu tiên. Trong hai phút đó, bạn làm lần lượt năm việc sau.
- Tìm bước đầu tiên và bước cuối cùng, rồi xem sơ đồ đi thẳng hay khép thành vòng.
- Đếm số bước. Con số này sẽ nằm trong overview.
- Đánh dấu các chi tiết phụ đi kèm mỗi bước, ví dụ thời gian, nhiệt độ, dụng cụ hoặc nguyên liệu được thêm vào.
- Chọn một điểm để chia các bước thành hai nhóm. Mỗi nhóm sẽ là một đoạn thân bài.
- Đổi mỗi nhãn trên sơ đồ thành một động từ. Nhãn drying trở thành are dried, nhãn delivery trở thành are delivered.
Với việc thứ tư, nếu bạn chưa biết chia ở đâu thì hãy tìm chỗ sự vật đổi trạng thái hoặc đổi địa điểm, ví dụ nguyên liệu rời nông trại để vào nhà máy.
Bố cục bốn đoạn cho bài Process
| Đoạn | Việc của đoạn | Độ dài gợi ý |
|---|---|---|
| Mở bài | Viết lại câu đề bằng lời của bạn | 1 câu |
| Overview | Số giai đoạn, điểm bắt đầu, điểm kết thúc, đặc điểm chung của quy trình | 2 câu |
| Thân bài 1 | Nửa đầu của quy trình, đủ chi tiết phụ | 4 đến 5 câu |
| Thân bài 2 | Nửa sau của quy trình | 3 đến 5 câu |
Bài Task 1 không cần kết bài. Overview có thể đứng ngay sau mở bài hoặc ở cuối bài, nhưng mình khuyên bạn đặt nó ở đoạn thứ hai để người chấm thấy sớm. Nếu bạn muốn xem overview của các dạng Task 1 khác được viết ra sao, bạn có thể đọc bài cách viết overview IELTS Writing Task 1.
Viết từng đoạn với đề sản xuất trà đen
Đây là một đề luyện tập do mình đặt để minh hoạ.
The diagram below shows how black tea is produced.
Summarise the information by selecting and reporting the main features, and make comparisons where relevant.
Bài không kèm hình, nên mình mô tả sơ đồ minh hoạ bằng danh sách các bước dưới đây. Phần in nghiêng là nhãn tiếng Anh trên sơ đồ.
- Picking: lá trà được hái bằng tay ở đồi trà.
- Withering: lá được trải trên các giá và để héo trong 12 giờ cho bớt ẩm.
- Rolling: lá được vò bằng máy.
- Oxidation: lá được để trong một phòng mát và ẩm trong 2 giờ, lá chuyển từ màu xanh sang màu nâu.
- Drying: lá được sấy trong lò khí nóng trong 20 phút.
- Sorting: trà khô được phân loại theo kích cỡ thành nhiều hạng.
- Packing: mỗi hạng trà được đóng vào hộp.
- Delivery: các hộp trà được xe tải chở tới cửa hàng.
Sơ đồ có tám bước và đi thẳng từ lá tươi tới hộp trà. Bốn bước đầu xử lý lá trà còn tươi, bốn bước sau làm việc với trà đã chuyển màu. Mình sẽ chia hai đoạn thân bài ở đúng chỗ đó.
Mở bài: viết lại câu đề
Câu đề là The diagram below shows how black tea is produced. Mình đổi động từ shows và đổi mệnh đề how black tea is produced thành một cụm danh từ có nội dung cụ thể hơn:
The diagram illustrates the stages involved in turning fresh tea leaves into black tea that is ready to be sold.
Bạn không cần đổi hết mọi từ. Các từ diagram và black tea có thể giữ nguyên.
Overview: bao nhiêu giai đoạn, từ đâu tới đâu
Overview của bài Process trả lời ba câu hỏi: quy trình có bao nhiêu giai đoạn, nó bắt đầu và kết thúc bằng việc gì, và các giai đoạn gom được thành những nhóm nào.
Overall, the process consists of eight stages, beginning with the picking of the leaves on a plantation and ending with the delivery of the packed tea to shops. The leaves are first processed in a series of steps that dry them and change their colour, and they are then sorted and packaged.
Câu thứ nhất nêu con số và hai đầu của quy trình. Câu thứ hai gom tám bước thành hai nhóm việc. Nhờ câu thứ hai, người đọc biết trước hai đoạn thân bài sẽ nói về điều gì.
Hai đoạn thân bài: đi theo mũi tên
Ở thân bài, mình đi theo đúng thứ tự mũi tên và giữ lại mọi chi tiết phụ như by hand, for 12 hours, in a hot-air oven. Những chi tiết này cho thấy bạn đã mô tả đầy đủ sơ đồ.
Mình viết thử hai bước đầu để bạn thấy cách ghép câu:
In the first stage, tea leaves are picked by hand on the plantation. They are then spread on racks and left for 12 hours so that they lose some of their moisture.
Trong câu thứ hai, mình ghép hai động từ bị động are spread và left vào chung một chủ ngữ, rồi thêm mệnh đề chỉ mục đích so that they lose some of their moisture. Tiêu chí Grammatical Range and Accuracy cần những câu phức như vậy. Hai đoạn thân bài đầy đủ nằm trong bài mẫu ở cuối bài.
Vòng đời tự nhiên thì viết khác ở điểm nào?
Để so sánh, mình dùng một sơ đồ minh hoạ thứ hai về vòng đời của ếch.
- Ếch cái đẻ một ổ trứng trong ao.
- Sau khoảng ba tuần, nòng nọc nở ra và bắt đầu bơi.
- Nòng nọc mọc chân sau, sau đó mọc chân trước, còn đuôi thì ngắn dần.
- Ếch con thở được không khí, rời khỏi nước và sống trên cạn.
- Ếch trưởng thành quay lại ao để đẻ trứng.
Không có ai tác động vào con ếch, nên các câu đều ở thể chủ động:
Overall, the life cycle has five main stages, and it has no real end point, as adult frogs return to the water to produce the next generation.
A female frog lays a mass of eggs in a pond. After about three weeks, tadpoles hatch from the eggs and begin to swim. The tadpoles then grow back legs and, later, front legs, while their tails become shorter. When the young frogs are able to breathe air, they leave the water and live on land. As adults, they return to the pond to lay eggs, and the cycle begins again.
So với bài về trà, đoạn này khác ở ba chỗ. Chủ ngữ là con vật ở từng giai đoạn (tadpoles, the young frogs), nên bạn cần gọi đúng tên của nó ở mỗi bước. Overview nói thêm rằng vòng đời lặp lại. Câu cuối của thân bài nối bước cuối về bước đầu bằng cụm the cycle begins again.
Bạn có thể xem một bài hoàn chỉnh thuộc loại này, kèm phân tích theo bốn tiêu chí, ở bài mẫu Task 1 Process band 7.
Dùng từ nối trình tự bao nhiêu là đủ?
Bạn có thể mở đầu mỗi câu bằng một từ nối: First, Second, Third, Next, Then. Bài viết như vậy vẫn rõ trình tự, nhưng bảng mô tả band 6 của Coherence and Cohesion có nhắc đến cách liên kết máy móc do dùng từ nối quá nhiều. Mình thường làm theo ba cách sau để trình tự vẫn rõ mà câu văn tự nhiên hơn.
- Đặt từ nối vào giữa câu thay vì luôn đặt ở đầu câu. Ví dụ, They are then spread on racks nghe nhẹ hơn Then, they are spread on racks.
- Thay một số từ nối bằng mệnh đề thời gian. Câu Once the leaves have withered, they are rolled by machine nối hai bước mà không cần Next.
- Nhắc lại kết quả của bước trước trong chủ ngữ của bước sau. Sau bước sấy, mình gọi lá trà là the dried tea. Người đọc hiểu rằng việc sấy đã xong.
Trong bài mẫu bên dưới, hai đoạn thân bài có bảy câu mô tả tám bước, nhưng chỉ có năm chỗ dùng từ nối đứng đầu câu hoặc đầu mệnh đề. Danh sách từ nối đầy đủ, kèm lưu ý dùng sai, nằm ở bài từ vựng và cấu trúc Task 1 Process.
Những lỗi làm mất điểm ở bài Process và cách sửa
| Lỗi | Câu sai | Câu đã sửa |
|---|---|---|
| Quên phân từ trong câu bị động | The leaves are dry in an oven. | The leaves are dried in an oven. |
| Dùng bị động với động từ không có bị động | The process is happened in eight stages. | The process takes place in eight stages. |
| Chép nguyên nhãn của sơ đồ | Next is rolling. | Next, the leaves are rolled by machine. |
| Dùng thì quá khứ | The tea was packed into boxes. | The tea is packed into boxes. |
| Overview không có thông tin | Overall, there are many steps. | Overall, the process consists of eight stages, from picking to delivery. |
Ngoài năm lỗi trong bảng, còn hai lỗi về nội dung. Lỗi thứ nhất là bỏ sót bước, thường là các bước cuối như đóng gói và vận chuyển vì bạn hết thời gian. Lỗi thứ hai là thêm thông tin ngoài sơ đồ, ví dụ giải thích vì sao trà cần được sấy hoặc nhận xét rằng trà tốt cho sức khoẻ. Task 1 chỉ yêu cầu bạn tường thuật những gì sơ đồ cho thấy.
Bài mẫu tham khảo cho đề sản xuất trà đen
Dưới đây là bài mẫu tham khảo, nhắm band 7+, viết theo sơ đồ minh hoạ tám bước ở trên.
The diagram illustrates the stages involved in turning fresh tea leaves into black tea that is ready to be sold.
Overall, the process consists of eight stages, beginning with the picking of the leaves on a plantation and ending with the delivery of the packed tea to shops. The leaves are first processed in a series of steps that dry them and change their colour, and they are then sorted and packaged.
In the first stage, tea leaves are picked by hand on the plantation. They are then spread on racks and left for 12 hours so that they lose some of their moisture. Once the leaves have withered, they are rolled by machine. After that, they are left in a cool, humid room for two hours, during which they turn from green to brown.
At the next stage, the brown leaves are dried in a hot-air oven for 20 minutes. Following this, the dried tea is sorted by size into different grades. Each grade is then packed into boxes, and finally the boxes are delivered to shops by lorry.
Khi đọc lại bài mẫu, bạn hãy để ý ba điều. Cả tám bước đều có mặt và mọi chi tiết phụ (12 giờ, 2 giờ, 20 phút, bằng tay, bằng máy, bằng xe tải) đều khớp với sơ đồ. Bước thứ tư dùng động từ chủ động turn from green to brown vì lá trà tự đổi màu. Chủ ngữ thay đổi theo trạng thái của lá: tea leaves, the brown leaves, the dried tea, each grade, the boxes.
Để luyện tiếp, bạn có thể chọn một đề trong kho đề Task 1 Process, viết trong 20 phút rồi gửi bài lên trang chấm bài IELTS Writing miễn phí để xem nhận xét theo từng tiêu chí.
Câu hỏi thường gặp
Bài Process có cần viết overview không?
Có. Overview của bài Process nói quy trình gồm bao nhiêu giai đoạn, bắt đầu và kết thúc ở đâu. Bảng mô tả band công khai yêu cầu một overview rõ ràng ở band 7, và với sơ đồ thì overview đó nói về các giai đoạn.
Bài Process dùng thì gì?
Thì hiện tại đơn, vì quy trình lặp lại giống nhau mỗi lần. Bạn chỉ dùng thì quá khứ khi đề ghi rõ quy trình diễn ra ở một thời điểm đã qua.
Có bắt buộc viết cả bài ở thể bị động không?
Không. Bạn dùng bị động khi sự vật bị con người hoặc máy móc tác động, và dùng chủ động khi sự vật tự thay đổi, ví dụ lá trà đổi màu hoặc trứng nở.
Bài Process viết bao nhiêu từ là vừa?
Đề yêu cầu ít nhất 150 từ. Một bài 160 đến 190 từ thường đủ cho mở bài, overview và hai đoạn thân bài mô tả hết các bước.
Sơ đồ không có số liệu thì có cần so sánh không?
Đề ghi "make comparisons where relevant", nghĩa là chỉ so sánh khi có điều để so sánh. Với một quy trình duy nhất, bạn tập trung vào trình tự và mối liên hệ giữa các bước.
